OYUNLAR
Çoğu izci oymağı ayda bir açık hava etkinlikleri düzenler. Bu etkinlikler bazen
bir Doğa yürüyüşü bazen bir kamp olabilir. Oban zaman zaman
tek başına da açık havaya çıkabilir. Açık hava etkinliklerin bazıları izcilik
becerilerini geliştirir, bazıları dayanıklılığını, zekanı ölçer, artırır. Bazı
etkinlikler ise senin bedence sağlam, fikirce uyanık iyi bir izci olmanı
sağlayacak oyunlardan oluşur. Şimdi tipik oymak ve oba Doğa yürüyüşü oyunlarından
ve macera Doğa yürüyüşlerinden bazılarına bir göz atalım:
HAZINE AVI
Oymak
toplantısında oymakbaşın "Gelecek haftanın Doğa
yürüyüşü Hazine Avı olacak" diye bildirir. Gelecek hafta sonunu
sabırsızlıkla beklersin. Beklenen gün gelince obabaşın mühürlü bir zarf alır.
Zarfın üzerinde x ile işaretlenmiş bir yeri gösteren bir kroki vardır ve şu
cümle yazılıdır. "x"e görürsün:
"Bulunduğun yerden görebildiğin en yüksek meşe ağacına git. Ağacın en
büyük dalının gösterdiği yönde 90 m. ilerle". İlerler ve yerinden
oynatılmış bir taş bulursun. Taşın altında bir ipucu daha "Olağan dışı
meyveleri olan ağaca doğru 235 m." sözü edilen ağaç aslında dallarına çam
kozalakları bağlanmış bir hindibağ otudur. Hemen
dibinde teknik iz işaretleri vardır. Bu izler seni bir ağaca götürür. Oda ne?
Burada hiç bir ipucu yok. Biriniz başını yukarıya kaldırır. Tepedeki dalda bir
mesaj asılı "157'ye bak. 157'ye bakılır, biri bağırır" şuradaki
ağaçta kırmızı bir fular var. Hep birlikte o tarafa doğru koşulur. Fulara bir
mesaj iğnelenmiştir. "150 m, 90 derece" Haydi ileriye! Buradaki son
mesajdır. "Kuru kestane ağacının altını kaz". Ağacı bulur hep
birlikte kazmaya koyulur ve sonunda hazineyi bulursunuz. Bulduğunuz hazine
altın ya da kıymetli taşlar değildir. Ama en azından
şanslı hazine avcılarının afiyetle yiyeceği bir torba fıstıktır.
KAYIP ÇOCUK
Tüm oymağa alarm
verilir. Oban hemen hareket noktasına koşar. Oban hemen hareket noktasına
koşar, Oymağın bütün obaları toplandığında oymakbaşın
açıklar. "Bir çocuk kaybolmuş aramalar sürdürülüyor, şu anda bir tek orman
aranmamış durumda. Bu ormanın krokisi her obaya verilecek. Yardımınız
isteniyor. Yardıma hazır mısınız?" Elbette hazırsınız! Obabaşın sizden
beklenileni anlatıyor. Yola çıkıyorsunuz. Bir süre çocuğu aradıktan sonra
bulsanız da bulmasanız da önceden tespit edilen bir zaman ve yerde diğer
arkadaşlarınızla buluşuyorsunuz. Bu oyunda yastıktan yapılmış bir yapma bebek
olan kaçırılan çocuk belki de bir gün aranması gereken gerçek bir çocuk
olabilir.
ORYANTIRING
Harita ve pusulayı
kullanmayı öğrendiğin zaman oryantiring heyecanını
yaşayabilirsin.
KESTIRME DOĞA YÜRÜYÜŞÜ
İlk oryantiring denemen tüm obanın katılacağı
kestirme bir Doğa yürüyüşü olabilir. Topografik
haritanı al. Bir başlangıç noktası ve başlangıç noktasından aşağı yukarı 5 km.
uzakta bir varış noktası tespit et. Başlangıç noktasından varış noktasına bir
çizgi çek ve pusulanı ayarla. Çizgi ile belirlediğin yolu izle, önüne çıkan
güçlükleri yenerek ilerle. Obadaki her izci sırayla diğerlerine öncülük etsin.
ORYANTIRING YARIŞMASI
Harita ve pusula konusunu iyice öğrendikten sonra bir başka obayı oryantiring yarışına davet et. Üzerinde beş veya altı
kontrol noktası olan bir yol belirlemek için çevreyi iyi tanıyan ve oryantiring de iyi olan birine baş vur. Obanı takımlara ayır. Her takımın bir oryantiring
pusulası ve üzerinde kontrol noktaları işaretlenmiş bir haritası olmalı.
Takımlar 5 dk. ara ile yola çıkmalı. Sen ve arkadaşın
pusulayı ilk kontrol noktasına ayarlayıp, yola koyuluyorsunuz. Kontrol
noktasına vardığınızda, pusulayı ikinci kontrol noktasına ayarlıyorsunuz. Tüm
yolu katedinceye kadar bu şekilde devam ediyorsunuz.
Acaba hangi takım tüm kontrol noktalarını en kısa zamanda geçti. Bu sefer
kazanan takımda olmayabilirsin ama bir gün senin takımın da kazanacak.
YABAN YAŞAMI TANIMA
Obanla Doğa yürüyüşüne çıktığında temiz hava alır toprağın kokusunu duyarsın.
Önünde bütün gün sürecek bir macera uzanır. Zamanını nasıl geçireceksin?
Zamanını iyi bir şekilde geçirebilmen duyu organlarını iyi kullanabilmene ve
iyi bir gözlemci olmana bağlıdır. Bazı insanlar yaşamın tadına pek varamazlar.
Bu insanların gözleri varır ama çevrelerinde olanları farkedemezler.
Kulakları vardır, ama işittikleri bir kulağından girer, diğerinden çıkar.
Herkesin sahip olduğu sayıda beyin hücresine sahiptirler ama kafalarının içi
boştur. Çünkü hiç bir şeye karşı merak duymazlar, hiç bir konuya konsantre
olamazlar, öğrendiklerini beyinlerinin bir kenarında depolayamazlar. Ama sen
böyle değilsin, senin gözlerin keskin, zihnin cevaplanmasının istediğin pek çok
soru ile dolu. İçinde yaşadığın dünya ile ilgili her şeyi bilmek istiyorsun.
Bir oba Doğa yürüyüşünde oynayacağın doğa oyunları sana yaban yaşamı tanıman
konusunda yardımcı olacaktır.
İZLER, İŞARETLER
Yaban yaşamı tanımaya çalışmak yalnıza bir hayvanı görmekle olmaz, bazen
görmeden de arkasında bıraktığı izlerden, işaretlerden o hayvanı
tanıyabilmelisin. Kırsal alanda bu izlere rastlayabilirsin. Bu izler, bu
işaretler bir sincap tarafından kırılmış bir fındık, bir ağacın tepesindeki bir
yuva, bir yılan tarafından deri değişiminde bırakılmış bir yılan gömleği, bir
kuş tüyü, bir koza, bir böcek kabuğu vb. olabilir.
İNCELE VE DAHA SONRA
HATIRLA
Çıktığın açıkhava etkinliklerinde, kendini inceleme
ve hatırlama konusunda eğit. İçinde bulunduğun çevreyi dikkatlice inceleme
alışkanlığını edin. Gözlerini çevrende dolaştır. Daha sonra hatırlayabilmek
için en ince ayrıntısına adar çevreni incele. Obanla oynayacağın oyanlarla
özellikle Kim Oyunları ile inceleme ve daha sonra hatırlama becerini geliştir.
İşte bir örnek;
Obabaşın 20 hayvanı işaretini, izini ya da
kalıntısını bir yere koyar ve üzerini bir örtü ile kapatır. Örtüyü açar, ir
dakika için izleri incelersin. Obabaşın tekrar üzerlerini örter. Gördüklerini
hatırlayabildikçe bir kağıda yazarsın. En çok hatırlayan kazanır. Kim oyununu
çeşitli resimlerle ve neslelerle de deneyebilirsin.
KİM OYUNU NEDİR?
İzciliğin kurucusu B.P. (Baden Powell) bu oyunu Rudyard Kipling tarafından
yazılan "Kim" adlı hikayeden esinlendi. Hikayenin kahramanı "Kim
Ball" casusları yakalamak üzere eğitilen öksüz
bir çocuktur. Eğiticisi Lurgan, Kim'in eğitimine,
Kim'e bir tepsi dolusu çeşitli değerli taşlar göstermekle başlar. Kim taşlara
bir dakika baktıktan sonra, üzerlerini bir örtü ile örter ve Kim'den tepside ne
tür taşların bulunduğunu saymasını ister. Başlangıçta Kim ancak birkaçını
hatırlayabilir. Bir süre sonra ise kendine gösterilen taşların hepsini hemen
hatırlayabilecek bir duruma gelir.
STALKING OYUNLARI
Bu oyunları oynamak için geniş bir alan gerekmez Doğa yürüyüşüne çıktığınızda
öğlen yemeği molasında ya da bir bahçede
oynanabilirler.
Uyuyan Korsan: Gözü bağlı bir korsan bir kütüğün üzerinde oturmaktadır.
Ayağının dibinde bir hazine sandığı vardır. (Boş bir kibrit kutusu) Diğerleri
onun çevresinde aşağı yukarı 30 m. uzağındadır. Yapılacak şey sessizce korsana
yaklaşarak hazine sandığını almak ve yine sessizce yerine dönmektir. Korsan
yaklaşanı işitirse ellerini çırpar ve sesi işittiği yeri gösterir. İşittiği sen
isen oyundan çıkarsın, hazine sandığını alıp, sessizce yerine dönebilen kişi
korsan olur ve bir önceki korsanla yerini değiştirir.
Geyiğe Sessizce Yaklaşma: "Geyik" ormanda ayakta durur.
Diğerleri ondan 60 m. uzağa ve farklı yönlere yürürler. Yere atarlar. Bir düdük
işareti ile saklanabilecekleri şeylerin arkasında saklana saklana
ve sessizce geyiğe yaklaşmaya çalışırlar. Geyik içlerinden birini görürse ona
seslenir ve gördüğünü söyler. Görünen izci oyundan çıkar. Görünmeden geyiğe en
fazla yaklaşan izci bir sonraki oyunun geyiği olur. Bu oyunlar hayal gücü
kullanılarak genişletilebilir ve yine hayal gücü ile yeni oyunlar bulunabilir.
KIZILDERİLİ İZ
İŞARETLERİ
İz takip ederken gözlerini iyi kullan. Gördüğünün hayalinin bir oyunu değil,
gerçekten bir iz işareti olduğundan emin ol. Eğer bir işareti kaçırdığını
düşünüyorsan, sildiğin ya da bozduğun son işaretin
yanına git ve yeniden aramaya başla. Bulduğun bir işareti o noktadan ayrılmadan
önce silmeli ya da bozmalısın. Bunu yazmazsan Doğa
yürüyüşüne çıkan diğer obaları şaşırtabilir, hatta aynı yerdeki gelecek Doğa
yürüyüşünde şaşıran sen olabilirsin.
TRAlLlNG İLE İLGİLİ OYUNLAR
Av ve Avcılar: Bir izci av olur, diğerlerinden 1O dk.
önce yola çıkar. Av 1.5 km. uzaklıktaki hedefine doğru ilerlerken arkasında iz
işaretleri bırakır. Diğerleri, hedefine varmadan önce avı izleyip bulmaya
çalışır.
Hayvan Avlama: Bir izci yanındaki evcil hayvanı ile birlikte diğerlerinden beş
dakika önce yola çıkar. Obanın diğer üyeleri onu izlemeli ve hedefine varmadan
önce bulmalıdır.
TRACKING OYUNLARI
İzleri Takip Et: Obana hayvan izlerini takip edebilme fırsatını
verebilmek için demirden belli bir hayvana ait ayak izleri yaptır ya da satılan bir yer varsa satın al. Bir izci beş dakika
önceden yola çıkıp bu demir kalıplarla izler bıraksın. Obanın diğer üyeleri onu
izlesin.
Yaralı Casus: Casus rolü oynayan bir izci diğerlerinden bir dakika önce
yola çıkar, ilerlerken bir kaç adımda bir yere kırmızıya boyanmış mısır
taneleri atar. Casus bir buçuk kilometre ötedeki hedefine varmadan önce
diğerleri onu yakalamak zorundadır.
STALKING OYUNLARI
Bu oyunları oynamak için geniş bir alan gerekmez Doğa yürüyüşüne çıktığınızda
öğlen yemeği molasında ya da bir bahçede
oynanabilirler.
Uyuyan Korsan: Gözü bağlı bir korsan bir kütüğün üzerinde oturmaktadır.
Ayağının dibinde bir hazine sandığı vardır. (Boş bir kibrit kutusu) Diğerleri
onun çevresinde aşağı yukarı 30 m. uzağındadır. Yapılacak şey sessizce korsana
yaklaşarak hazine sandığını almak ve yine sessizce yerine dönmektir. Korsan
yaklaşanı işitirse ellerini çırpar ve sesi işittiği yeri gösterir. İşittiği sen
isen oyundan çıkarsın, hazine sandığını alıp, sessizce yerine dönebilen kişi
korsan olur ve bir önceki korsanla yerini değiştirir.
Geyiğe Sessizce Yaklaşma: "Geyik" ormanda ayakta durur.
Diğerleri ondan 60 m. uzağa ve farklı yönlere yürürler. Yere atarlar. Bir düdük
işareti ile saklanabilecekleri şeylerin arkasında saklana saklana
ve sessizce geyiğe yaklaşmaya çalışırlar. Geyik içlerinden birini görürse ona
seslenir ve gördüğünü söyler. Görünen izci oyundan çıkar. Görünmeden geyiğe en
fazla yaklaşan izci bir sonraki oyunun geyiği olur. Bu oyunlar hayal gücü
kullanılarak genişletilebilir ve yine hayal gücü ile yeni oyunlar bulunabilir.
YOLUNU NASIL BULURSUN?
Obanla çıktığın Doğa yürüyüşlerinin çoğu çevrendeki yakın ve tanıdığın yerlerde
çıktığın Doğa yürüyüşleridir. Zaman zaman daha önce
hiç gitmediğin yerlere de gitmek istersin. Böyle Doğa yürüyüşlerine çıkarken
bir haritaya ve pusulaya ihtiyacın olacak.
Günümüzde uydulardan aldığı sinyallerle koordinatları belirleyen GPS (Global Positioning System) olarak
adlandırılan yön ve yer belirleyici aletler her hava ve yer koşullarında yer
bulmamızı sağlar.